TEKNOLIJI

GENEL BİLGİLER - TEKNOLIJI

İnternetin köklerini 1962 yılında J.C.R. Licklider'in Amerika'nın en büyük üniversitelerinden biri olan Massachusetts Institute of Tecnology'de (MIT) tartışmaya açtığı "Galaktik Ağ" kavramında bulabiliriz. Licklider, bu kavramla küresel olarak bağlanmış bir sistemde isteyen herkesin herhangi bir yerden veri ve programlara erişebilmesini ifade etmişti. Licklider 1962 Ekim ayında Amerikan Askeri araştırma projesi olan İleri Savunma Araştırma Projesi'nin (DARPA - Defense Advensed

Research Project Agency) bilgisayar araştırma bölümünün başına geçti. MIT'de araştırmacı olarak çalışan Lawrance Roberts ile Thomas Merrill, bilgisayarların ilk kez birbirleri ile 'konuşmasını' ise 1965 yılında gerçekleştirdi.

1966 yılı sonunda Roberts DARPA'da çalışmaya başladı ve "ARPANET" isimli projesi önerisini yaptı. ARPANET çerçevesinde ilk bağlantı 1969 yılında dört merkezle yapıldı ve ana bilgisayarlar arası bağlantılar ile internetin ilk şekli ortaya çıktı. ARPANET'İ oluşturan ilk dört merkez University of California at Los Angeles (UCLA), Stanford Research Institute (SRI), University of Utah ve son olarak University of California at Santa Barbara (UCSB) idi (Gromov, 1998).

Kısa süre içerisinde birçok merkezdeki bilgisayarlar ARPANET ağına bağlandı.

1971 yılında Ağ Kontrol protokolü (NCP-Network Control Protokol)ismi verilen bir protokol ile çalışmaya başladı. 1972 yılı Ekim ayında gerçekleştirilen Uluslararsı Bilgisayar İletişim Konferansı (ICCC- International Computer Communications Conference) isimli Konferansta, ARPANET'in NCP ile başarılı bir demontrasyonu gerçekleştirildi. Yine bu yıl içinde elektronik posta (e-mail) ilk defa ARPANET içinde kullanılmaya başladı. NCP'DEN daha fazla yeni olanaklar getiren yeni bir protokol,

1 Ocak 1983 tarihinde İletişim Kontrol Protokolu (Transmission Control Protokol/ internet protokol - TCP/IP) adıyla ARPANET içinde kullanılmaya başladı. TCP/IP bugün varolan internet ağının ana halkası olarak yerini aldı.

1980 yılların ortasında Savunma Bakanlığı'na bağlı (DoD) Amerikan askeri bilgisayar ağı, ARPANET'ten ayrıldı ve MILITARY NET adı ile kendi ağını kurdu. 1986 yılında Amerikan bilimsel araştırma kurumu 'Ulusal Bilim Kuruluşu' (NSF), ARPANET için ülke çapında beş büyük süper bilgisayar merkezi kurulmasını içeren kapsamlı bir öneri paketi öne sürdü. ARPANET Amerikan hükümetinin sübvansiyonu ile NSFNET olarak düzenlendi. 1987 yılında yeniden düzenlediği internet yapılanması planı ile NSFNET yedi bölgesel nokta üzerinde 1.5 Mb/s (daha önce 56 Kb/s idi) güçlü bir omurgayı işleteceğini duyurdu.

NSFNET Merit olarak adlandırılan Michigan Eyaletindeki üniversitelerin organizasyonu ile NSF'in yaptığı bir anlaşma doğrultusunda işletilmeye başlandı. NSFNET'in işletilmesine bir süre sonra Merit'in yanında ABD'nin dev bilgisayar firması IBM ve haberleşme firması MCI dahil oldu. NSFNET'in işletilmesine yönelik 1990 yılında oluşturulan bu birlik 'İleri Ağ Hizmetleri' (ANS-Advance Network Services)olarak adlandırıldı.ANS'nin kuruluşu süreci ABD'de 1990'lara kadar devlet desteğinde gelişen internet omurgasının özelleştirilmesi sürecinin de başlangıcı olmuştur.

1990 yılında NSFnet ile özel şirketlerin ortak işletmesi ile başlayan özelleştirme
süreci, 1995 yılı mayıs ayında NSF'nin internet omurga işletmeciliğinden tamamen çekilmesi ile tamamlandı. 1995 yılından itibaren ABD internet omurga işletimi
tamamen özel işleticilerinin elindedir.

Internet‘e çeşitli şekillerde, başlangıcından 1994 yılı sonuna kadar 110 ülke, 10,000 bilgisayar ağı, 3,000,000 dan fazla bilgisayar ve 25 milyonu aşkın kullanıcı bağlanmıştır. Bu sayı, Web Sayfası kavramının kullanıma girdiği 1995 yılı içinde büyük bir patlama göstermiş ve 60 milyon’a ulaşmıştır. Bu sayının 1996 yılı içinde de, her ay yüzde 10 artması beklenmekteydi. Ve şu an Türkiye' de 5 Milyon, Dünyada toplam 300 Milyon İnternet kullanıcısı olduğu sanılıyor. Görüldüğü üzere Internet büyük bir hızla dünyanın her köşesine din, dil, ırk ve ülke ayrımı yapmadan erişmektedir. Şu an yeni yüzyılın en büyük iletişim ve reklam araçlarının başında gelmektedir

GENEL BİLGİLER - TEKNOLIJI

Türkiye, Afganistan'daki Uluslararası Güvenlik ve Yardım Kuvveti'nin (ISAF) komutasını, yarın başkent Kabil'de düzenlenecek törenle Avrupa Kolordusu'ndan (EUROCORPS) devralacak.

1. Ordu Komutanı Orgeneral Hurşit Tolon ve diğer askeri yetkililer, törene katılmak için Kabil'e gitmek üzere Ankara'dan ayrıldılar. Afganistan'da ISAF'ın 7. döneminin komutasını 11 Ağustos'a kadar yürütecek olan Türk birliği, yaklaşık 1600 kişilik personelden oluşacak.

ISAF bünyesindeki Kabil Çok Uluslu Tugayı'nın (KÇUT) komutanlığını 27 Ocak'ta devralan Türkiye, 1 Şubat'ta da Kabil Havaalanı'nın sorumluluğunu İzlanda'dan almıştı. ISAF'ın komutasını 3'üncü Kolordu Komutanı Korgeneral Ethem Erdağı, KÇUT'un komutasını da Ankara 28. Mekanize Piyade Tugayı Komutanı Tuğgeneral Ümit Dündar yürütecek. Kabil Havaalanı için de Albay Kazım Öndül komutan olarak atandı.

ISAF misyonu, ISAF Karargahı, günlük devriye ve sivil-asker işbirliği operasyonlarının planlaması ve yürütülmesinden sorumlu Kabil Çok Uluslu Tugayı (KÇUT), Kabil Uluslararası Havaalanı ve sivil ve askeri timlerden oluşan, merkezi hükümetin otoritesini ülkenin tümüne yaymaya ve ülkenin kalkınmasına, yeniden yapılanmasına yardımcı olan il imar timlerinden oluşuyor.

Afganistan'da görev yapacak Türk personelden 900'ü KÇUT Komutanlığı'nda, 42'si müttefik ülke subayı olmak üzere 344'ü ISAF VII karargahında, 65'i Kabil Havaalanı'nda ve 198'i de diğer birliklerde görev alacak.

Türk komutasını, görevi yürüttüğü altı aylık dönemde, Afganistan'da bahar aylarında yapılacak parlamento seçimleri ve ISAF'ın görev alanını tüm ülkeye yayma çalışmaları gibi önemli gelişmeler bekliyor.

Türkiye, daha önce, 20 Haziran 2002-10 Şubat 2003 tarihleri arasında ISAF'ın 2. dönem komutasını üstlenmişti. Tümgeneral Akın Zorlu'nun komuta ettiği Türk birliği, askeri alanın yanı sıra yerel halkla kurduğu diyalog ve toplum yapısına gösterdiği saygı gibi nedenlerle büyük takdir kazanmıştı. O dönem görevi altı aylığına devralan Türkiye, kendisinden sonra komutanlığı kimin devralacağı tartışmalarının uzaması ve göreve talip olan Almanya-Hollanda Ortak Komutanlığı'nın hazırlıkları yüzünden, görevi gecikmeli olarak Şubat 2003'te devretmişti.

ISAF Hakkında

ISAF, 2001 Aralık ayında düzenlenen Bonn Konferansı ve BM Güvenlik Konseyi'nin 1386 sayılı kararıyla, Kabil ve çevresinin güvenliğinin sağlanmasına yardımcı olmak ve Afgan geçici hükümetinin çalışmalarına katkıda bulunmak üzere 19 Aralık 2001'de, başlangıçta 18 ülkenin katılımıyla oluşturulmuştu. ISAF'ın ilk komutasını üstlenen İngiltere, 16 Şubat-20 Haziran 2002 tarihleri arasında bu görevi yürütmüştü.

ISAF'ın görevleri, Kabil'de ve tüm Afganistan çapında güvenliğin sağlanmasında Afgan hükümetine yardımcı olmak, hükümet kurumlarının geliştirilmesine ve hükümet otoritesinin tüm ülke çapında genişletilmesine katkıda bulunmak, yeniden yapılandırma ve insani yardım çalışmalarına destek olmak olarak sıralanıyor.

Bünyesinde NATO üyesi olan ve olmayan toplam 47 ülkeden 8 bin 500 civarında asker bulunan ISAF, ayrıca yeni Afgan ulusal ordusu ve polisinin eğitimine katkı sağlıyor. Kabil'de, bir kısmı Afgan polisiyle birlikte günlük devriyeler icra eden ISAF, geçen yılki devlet başkanlığı seçimleri ve Aralık 2003-Ocak 2004 arasında Afgan meclisi Loya Jirga'nın toplanması sürecinde de güvenlik desteği sağlamıştı. Bu yıl düzenlenecek parlamento seçimlerinde de görev alması öngörülen ISAF, ülkedeki ağır silahların toplanıp Afgan ordusunun hizmetine sunulması sürecinde de rol alıyor.

ISAF'ın ilk komutasını üstlenen İngiltere'den sonra, 2. dönem komutayı 20 Haziran 2002-10 Şubat 2003 tarihleri arasında Türkiye, 3. dönem komutayı da 10 Şubat-11 Ağustos 2003 tarihleri arasında Almanya-Hollanda yürütmüştü.

NATO Komutayı Devralıyor

ISAF'ın komuta, koordinasyon ve planlamasını Ağustos 2003'te NATO devraldı, finansman da asker yollayan ülkeler tarafından karşılanmaya başladı. İlk kurulduğunda görev alanı sadece Kabil ve çevresinde güvenliği sağlamakla sınırlı olan ISAF, NATO'nun komutayı devralmasından sonra, Ekim 2003'te tüm Afganistan'a genişleme kararı aldı. BM Güvenlik Konseyi'nin 1510 sayılı kararı da buna hukuki çerçeve oluşturdu.

Ülkede yeni il imar timleri kurarak, görev alanını ülke alanına genişletmeyi hedefleyen ISAF'ın, Kabil dışına asker sevk ettiği ilk bölge ülkenin kuzeyindeki Kunduz ili oldu. Aralık 2003'te Kunduz'daki il imar timlerinin komutasını devralan ISAF, daha sonra Mezar-ı Şerif, Meymana, Feyzabad ve Baglan'da il imar timleri kurdu. ISAF'ın ayrıca, Mezar-ı Şerif yakınlarında bir lojistik merkezi ve Sar-i Pol, Samangan ve Şerbergan'da da geçici uydu birimleri yer alıyor.

ISAF, ABD'nin Sonsuz Özgürlük Operasyonu'na bağlı olarak görev yapan diğer il imar timlerini de komutası altına alma süreci içinde bulunuyor. Fransa'nın Nice kentinde önceki gün yapılan NATO savunma bakanları toplantısında da ittifakın, ISAF'ın faaliyetlerini ülkenin batısına da genişletmeye hazır olduğu, 8 bin 500 kişilik askeri gücün, İspanya, İtalya ve NATO'nun yeni üyesi Litvanya'nın asker göndermeyi kabul etmesiyle 500 kişi daha artırılmasının öngörüldüğü açıklanmıştı.

ISAF'ın komutasının Ağustos 2003'te NATO tarafından devralınmasından sonra, 11 Ağustos 2003-11 Şubat 2004 arasında 4. dönem komuta, NATO Konseyi'nin siyasi sorumluluğunda, Avrupa Müttefik Yüksek Komutanlığı Karargahı (SHAPE) ve Müşterek Kuvvet Karargahı/Brussum'ın (CINCNORTH) harekatında yürütüldü. ISAF'ın 5. dönem komutası da, 11 Şubat-9 Ağustos 2004 tarihleri arasında NATO sorumluluğunda ve Kanada liderliğinde icra edildi.

Bunun ardından, NATO tarafından yapılan bir çalışma sonucunda, daha önceden NATO'ya tahsis edilmiş olan Dereceli Hazırlık Kuvvetleri karargahlarının bir rotasyon planına göre ISAF'a liderlik yapmaları kararlaştırıldı. Bunun ilk uygulaması olarak da, 9 Ağustos 2004'te ISAF 6. dönem komutasını EUROCORPS devraldı. Şubat 2005'te ISAF 7. dönem komutasını 6 aylığına üstlenecek olan Türkiye 3. kolordusundan sonra da bu görevi sırasıyla İtalya, İngiltere, Almanya-Hollanda ve İspanya kolordularının üstlenmesi öngörülüyor. Bu arada NATO'nun Afganistan'daki Kıdemli Sivil Temsilciliği görevini de Ocak 2004'ten bu yana Hikmet Çetin yürütüyor. Çetin, NATO'nun Afganistan'daki operasyonları çerçevesinde yerel makamlarla koordinasyon ve diyalog, siyasi temaslar, komşu ülkelerle temaslar gibi alanlarda rol üstleniyor. Çetin, ISAF komutanlığı, BM, Afgan yetkililer ve uluslararası toplumun ülkedeki diğer temsilcileriyle yakın işbirliği içinde çalışıyor.