AFGANİSTAN - TARİH VE COĞRAFYA

Afganistan,
Yüzölçümü yaklaşık Fransa kadar olan Afganistan'ı Hindikuş ve Pamir sıradağı zincirleri kuzey ve güney olmak üzere iki bölüme ayırır. 1979 Sovyet işgali öncesi yaklaşık 15 milyon nüfusu bulunan Afganistan'da halkın çoğunluğu Sünni olmak üzere tamamı Müslümandır.

Başkent Kabil ülkenin en büyük kentidir; diğer önemli kentler batıda Herat, güneyde Kandahar ve kuzeyde Mezar-ı Şerif'tir. Yerel ve ulusal düzeyde bütünleşmenin zayıf olduğu Afganistan'da coğrafi engellerin yanında toplumsal hayatın da büyük sorunları vardır. Okuma yazma oranı yüzde 10 civarında olan Afganistan fert başına düşen gelir bakımından da dünyanın en yoksul ülkeleri arasındadır.

Asya'da yolların kesişme noktasında bulunan Afganistan, bu stratejik konumu nedeniyle tarih boyunca çeşitli kavimlerin istilasına uğramıştır. Sınırları içinde yaşayan halklar, değişik tarihlerde farklı devletlere tabi olmuşlardır. Afganistan'da Hindikuş dağlarının güneyinde bulunan alan Peştunların anavatanıdır. Yüzde 40 oran ile Peştunlar Afganistan'da yaşayan en kalabalık etnik grubu oluştururlar. Tacikler %25, Hazaralar %20, Türkler (Özbek ve Türkmen) %10, diğerleri nüfusun %5'ini teşkil etmektedir. Afganistan'daki etnik Türkler Türklük bilincine sahiptir ve Türkiye'ye bağlılık duymaktadır.

Afganistan'ın 34 vilayeti vardır.

* 1 Badakhshan
* 2 Badghis
* 3 Baghlan
* 4 Balkh
* 5 Bamiyan
* 6 Daikondi
* 7 Farah
* 8 Faryab
* 9 Ghazni
* 10 Ghowr
* 11 Helmand
* 12 Herat
* 13 Jowzjan
* 14 Kabul
* 15 Kandahar
* 16 Kapisa
* 17 Khost
* 18 Konar
* 19 Kunduz
* 20 Laghman
* 21 Lowgar
* 22 Nangarhar
* 23 Nimruz
* 24 Nurestan
* 25 Oruzgan
* 26 Paktia
* 27 Paktika
* 28 Panjshir
* 29 Parvan
* 30 Samangan
* 31 Sar-e Pol
* 32 Takhar
* 33 Vardak
* 34 Zabol

AFGANİSTAN - TARİH VE COĞRAFYA

Afganistan Devleti, Afganların bölgedeki diğer topluluklar üzerinde üstünlük kazanmaları ile 18. asırda kurulmuştur. Dil ve ırk birliği bulunmayan bu ülkede, siyasi birlikte yoktur. Bugün yaklaşık 25 milyon insanın yaşadığı Afganistan’ın toprak büyüklüğü, 657.500 km2‘lik bir yüzölçüme sahiptir. Afganistan; kuzeyinde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan ile; doğusunda Çin Türkistan’ı (Doğu Türkistan), Keşmir ve Pakistan ile; güneyinde Pakistan ve batısında ise, İran ile komşudur.

Devamını oku: Afganistan ve Afganistan Tarihi

AFGANİSTAN - TARİH VE COĞRAFYA

Emir Abdurrahman’ın öldüğü yıllarda Rusya’da gerçekleşen devrimler, Afganistan’ın İngilizlere karşı Ruslarla yakınlaşmasına neden oldu. 1907 yılında İngiltere ile Rusya arasında imzalanan St. Petersburg Sözleşmesi ile bölgesel entegrasyon anlaşması yapıldı. Doğu ülkelerinde reform hareketlerini güçlendiren devrimlerden Afganistan da ciddi anlamda etkilendi. 1919 yılında Emir Abdurrahman’ın oğlu Habibullah’ın bir suikaste kurban gitmesinin ardından görevi, Emir Abdurrahman’ın üçüncü oğlu Emanullah Han aldı ve bağımsızlık ilan etti.

Devamını oku: Sovyetler Birliği'yle İlişkiler

AFGANİSTAN - TARİH VE COĞRAFYA

Şah Mesud Suikasti

Ülkenin kuzeyinde Taliban güçleriyle Kuzey İttifakı güçleri arasındaki çatışmalar tüm hızıyla sürerken 9 Eylül 2001 tarihinde Afganistan’ın kuzeydoğusundaki Hoca Bahauddin kasabasından bir haber geldi. Kuzey İttifakı’nın lideri Ahmet Şah Mesud, uğradığı suikast sonucu öldürülmüştü. Kendisiyle röportaj yapmak istediklerini belirten Belçika pasaportlu iki Kuzey Afrikalı Arap, Şah Mesud’la görüşmeye başlamadan önce kamera içine yerleştirdikleri bombayı patlatmış ve Sovyetler Birliği’nin 10 yıla yakın süren işgali sırasında yaptığı manevralarla Afgan halkı arasında yaşayan bir efsane haline gelen Şah Mesud olay yerinde can vermişti. Saldırı sırasında eylemcilerden birisi parçalanmış, diğeri kaçmaya çalışırken Şah Mesud’un adamları tarafından öldürülmüştü. Bu eylemci eğer öldürülmemiş olsaydı bugün esrarını koruyan suikast belki de aydınlanmış olacaktı. Mesud’un öldürülmesi, bütün dünyada şok etkisi yaptı. Zira kendisi öldürülmeden yaklaşık iki ay önce Avrupa’ya giderek Strasbourg’daki AB parlamentosunda ikili görüşmelerde bulunmuş ve Taliban yönetiminin devrilmesi konusunda Avrupa’dan destek talep etmişti.

Devamını oku: TALİBAN VE ABD İŞGALİ